Wereldwijd wordt energiegebruik gesubsidieerd met een kleine 6 biljoen dollar, dat is een 6 met 12 nullen. Ieder jaar weer. Om dit in perspectief te plaatsen: de wereld gezondheid organisatie heeft becijferd dat wereldwijd 4,3 biljoen dollar uitgegeven wordt aan gezondheidszorg. Geen informatie uit een actiegroep of milieu organisatie, maar deze week gepubliceerd door het IMF ( http://www.imf.org/external/np/fad/subsidies ). Het afschaffen van deze subsidies zou enorme budgetten vrijmaken voor onderwijs, verbetering infra structuur, honger- en armoedebestrijding, het opruimen van de plasticsoep in de oceanen, en ga zo maar door. Je kunt aardig wat doen, voordat een zes met twaalf nullen op is. Het IMF geeft daarbij nog aan dat hervorming van de energiesubsidies als bijkomend effect heeft dat overmatig energie verbruik voorkomen wordt en daarmee de uitputting van natuurlijke bronnen afneemt. Het zou de ontwikkeling van schone energiebronnen versnellen en zo CO2 emissies verlagen en luchtvervuiling terugdringen wat weer ten goede komt aan de gezondheid. No-brainer zou je denken.

Tegelijkertijd in het nieuws het verheugende bericht dat shell op aandringen van de aandeelhouders gaat rapporteren welke gevolgen klimaatverandering voor de toekomst van het bedrijf heeft ( Volkskrant, 20 mei 2015 ). Het is mij in het kleine berichtje niet duidelijk of dit nu is omdat de aandeelhouders zich zorgen maken over de waarde van hun aandeel, of dat ze vinden dat Shell een verantwoorde koers moet varen. Eigenlijk doet het er ook niet zoveel toe: het draagt bij aan transparantie. Het onderwerp komt structureel en publiekelijk op de agenda. Wel jammer dat in de krant van vrijdag blijkt dat Shell topman, Benschop, zegt dat boren op de noordpool moet, omdat we jaarlijks 4 procent van onze wereldvoorraad opgebruiken ( AD, 22 mei 2015 ). Alsof dat laatste een onveranderlijk vast gegeven is. Hoe zou dit zijn als de subsidies op energie hervormd worden? Hoe zou het zijn als het actieplan 2030 van Urgenda gerealiseerd wordt, waarmee we in Nederland over vijftien jaar een volledig duurzame energievoorziening hebben?

Wat is waar en niet waar rond (fossiele) brandstoffen? Raken de voorraden op? Is er geen andere weg dan nog meer uit de aarde te persen, met veronachtzaming van de mogelijke gevolgen? Zijn die beangstigende klimaatveranderingen trouwens wel reëel? - Als je daarover aan het twijfelen gebracht bent, is het interessant om het artikel van Jelmer Mommers in de Correspondent te lezen: 'Zo breng je de wereld aan het twijfelen over klimaatverandering' .

Gelukkig zijn er niet alleen maar grote, onoverzichtelijke issues. Afgelopen week heb ik een gesprek gehad - we blijven even bij energie - met de directeur-eigenaar, vierde generatie, van een installatiebedrijf. Hij heeft samen met zijn zus het bedrijf overgenomen voordat de crisis zijn volle gewicht op de markt legde. Oplossingen voor het wereldwijde energievraagstuk heeft hij niet. Hij richt zijn aandacht op wat hìj kan doen: betrokkenheid bij de klanten die vertrouwen op vanzelfsprekende kwaliteit; zorg voor medewerkers die verder gaat dan het optimaal benutten van een 'productiemiddel'. Er wordt geïnvesteerd in opleiding en in nieuwe technologieën. Ook opdat de onderneming kan blijven bestaan, wordt gekozen voor een richting waar iedereen aan bij wil dragen: duurzame energievoorziening. Tekenend voor dit familiebedrijf, en zo zijn er meer, is dat de verantwoordelijkheid niet stopt bij de financiële prestatie. De eigenaar-directeur voelt zich verbonden en dat is voelbaar als je door de deur naar binnen stapt; je ziet het aan de open, betrokken houding van de mensen. Hij onderkent dat iedere beslissing die hij neemt, persoonlijk, of als directeur, het leven van veel mensen beïnvloedt. Als ik hem vraag wat hij meer kan doen, antwoordt hij niet in termen van het maximaliseren van winst, of uitgaven die zijn materiële status vehogen. Hij weet wat ‘genoeg’ is. Ik word hier blij van. Het familiebedrijf bestaat al meer dan een eeuw, duurzaam vanuit waarden die ertoe doen. Ik gun hen dat de suggesties van het IMF opgevolgd worden, dat subsidie op energie hervormd wordt; dat geld gaat naar duurzame energie, en dat iets daarvan door hun bedrijf, door hun handen mag stromen.